به گزارش پایگاه خبری تایسیزنیوز،سال تحصیلی ۱۴۰۵ – ۱۴۰۶ در دانشگاه تبریز تنها با ورود دانشجویان جدید به رشتههای موجود همراه نیست؛ بلکه امسال تعدادی رشته و گرایش جدید نیز به مجموعه آموزشی این دانشگاه اضافه شده است و دانشجویان این دانشگاه در حوزههایی تحصیل خواهند کرد که مستقیماً با فناوری، نیازهای صنعتی، توسعه زیرساختی و مسائل منطقهای کشور ارتباط دارد.
نگاهی به رشتههای جدید نشان میدهد که توسعه آموزش دانشگاه تبریز در سال جاری، حوزههای متنوعی را دربر گرفته است؛ از رشتهای میانرشتهای مانند برنامهریزی منطقهای که بر شناخت ظرفیتها و نابرابریهای فضایی تمرکز دارد، تا زیستفناوری که بهعنوان یکی از حوزههای مهم علوم و فناوریهای نوین شناخته میشود، و رشتههایی در حوزه مهندسی که مستقیماً با صنعت، زیرساخت و فناوریهای پیشرفته در ارتباط هستند.
مهندسی پلیمر؛ رشتهای متناسب با ظرفیت صنعتی آذربایجان شرقی
یکی از رشتههای جدید دانشگاه تبریز، مهندسی پلیمر در مقطع کارشناسی است که در دانشکده مهندسی شیمی و نفت ایجاد شده است.
دانشگاه تبریز بر اساس برنامه پیشبینیشده، از نیمسال اول سال تحصیلی جدید ۳۰ دانشجو در این رشته پذیرش خواهد کرد.
مهندسی پلیمر ارتباط نزدیکی با صنایع نفت، گاز و پتروشیمی دارد؛ اما دامنه فعالیت آن به این صنایع محدود نمیشود و حوزههایی همچون تولید پلاستیک، لاستیک، کامپوزیت، الیاف، چسب و رزین را نیز دربرمیگیرد.
توسعه صنایع پاییندستی پتروشیمی و حرکت از تولید مواد اولیه به سمت فرآوردههای با ارزش افزوده بالاتر، یکی از زمینههایی است که اهمیت تربیت نیروی متخصص در مهندسی پلیمر را افزایش داده است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، در کشور حدود ۷۹ مجتمع پتروشیمی فعال و ۱۰۷ طرح توسعه پتروشیمی وجود دارد. در منطقه تبریز نیز حدود ۴۰۰ واحد صنعتی کوچک و متوسط در زمینه تولید محصولات پلیمری فعالیت دارند.
این ظرفیت، دامنهای از فرصتهای شغلی و تخصصی را برای دانشآموختگان این رشته ایجاد میکند.
مهندسان پلیمر میتوانند در حوزههایی مانند کنترل کیفیت محصولات پلیمری، مهندسی فرآیند، تولید و مدیریت واحدهای صنعتی فعالیت کنند.
از سوی دیگر، پالایشگاهها، مجتمعهای پتروشیمی، شرکتهای طراحی و مهندسی و شرکتهای تولید محصولات پلیمری از جمله مجموعههایی هستند که میتوانند به نیروی متخصص این رشته نیاز داشته باشند.
راهاندازی این رشته در دانشگاه تبریز با توجه به ظرفیت صنعتی استان، از جمله اقدامات دانشگاه در راستای توسعه آموزشهای تخصصی مرتبط با صنعت محسوب میشود.
مهندسی ایمنی و بازرسی فنی؛ تربیت متخصص برای یکی از حساسترین بخشهای صنعت نفت
در کنار مهندسی پلیمر، دانشکده مهندسی شیمی و نفت دانشگاه تبریز در سال تحصیلی جدید پذیرای دانشجویان رشته مهندسی ایمنی و بازرسی فنی در صنایع نفت و گاز نیز خواهد بود.
این رشته در مقطع کارشناسی ارائه میشود و دانشگاه تبریز برای آن ۳۰ نفر ظرفیت پذیرش در نیمسال نخست سال تحصیلی جدید در نظر گرفته است.
صنعت نفت و گاز به دلیل گستردگی تجهیزات، فرآیندهای پیچیده و شرایط عملیاتی خاص، نیازمند نیروهای متخصص در حوزه ایمنی، بازرسی و حفاظت فنی است.
رشته مهندسی ایمنی و بازرسی فنی در صنایع نفت و گاز با هدف تربیت متخصصانی طراحی شده است که بتوانند در حوزههایی مانند حفاظت فنی، بازرسی تجهیزات، خوردگی و ایمنی فرآیند فعالیت کنند.
از جمله زمینههای فعالیت دانشآموختگان این رشته میتوان به پالایشگاههای نفت و گاز، مجتمعهای پتروشیمی، مناطق نفتخیز، شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، شرکتهای انتقال گاز و شرکتهای طراحی و مهندسی اشاره کرد.
در بخش خصوصی نیز پالایشگاهها، شرکتهای طراحی و مشاوره نفت و گاز و مجموعههای فعال در حوزه فرآوردههای نفتی میتوانند از ظرفیت متخصصان این رشته استفاده کنند.
مشاغلی مانند مهندسی بازرسی فنی، مهندسی فرآیند، مهندسی مخازن نفتی و مهندسی ایمنی فرآیند نیز از جمله حوزههای تخصصی مرتبط با این رشته هستند.
راهاندازی این رشته در دانشگاه تبریز، با توجه به ظرفیت علمی دانشکده مهندسی شیمی و نفت و همچنین جایگاه صنعتی آذربایجان شرقی، زمینهای برای توسعه آموزش تخصصی در حوزه ایمنی و بازرسی صنایع نفت و گاز فراهم میکند.
برنامهریزی منطقهای؛ مطالعه علمی برای توسعه متوازن سرزمین
یکی از رشتههای جدید دانشگاه تبریز در سال تحصیلی جاری، برنامهریزی منطقهای در مقطع کارشناسی ارشد است که در گروه برنامهریزی شهری و منطقهای ارائه میشود.
این رشته که از مهرماه ۱۴۰۵ با پذیرش هفت دانشجو فعالیت آموزشی خود را آغاز کرده است؛ یک رشته میانرشتهای است که هدف آن تربیت متخصصانی برای شناخت، تحلیل و برنامهریزی مسائل مناطق مختلف است.
برنامهریزی منطقهای یکی از حوزههای تخصصی برنامهریزی فضایی است که در آن روابط متقابل میان شهرها، روستاها، منابع طبیعی و انسانی، ساختارهای اقتصادی و اجتماعی و نحوه توزیع فعالیتها در پهنه سرزمین مورد بررسی قرار میگیرد.
در واقع، در این رشته «منطقه» تنها یک محدوده جغرافیایی نیست؛ بلکه مجموعهای از روابط بههمپیوسته اقتصادی، اجتماعی، جمعیتی، محیطی و فضایی است که شناخت آنها برای تصمیمگیری و برنامهریزی توسعه اهمیت دارد.
توسعه نامتوازن مناطق، تمرکز جمعیت و فعالیتهای اقتصادی در برخی نقاط، تفاوت در برخورداری از خدمات و زیرساختها، مهاجرتهای جمعیتی، تغییرات محیطی و ضرورت ایجاد ارتباط میان برنامهریزی در سطوح ملی، منطقهای، شهری و روستایی، از جمله مسائلی هستند که نیاز به متخصصان برنامهریزی منطقهای را افزایش دادهاند.
دانشجویان این رشته میآموزند که چگونه با استفاده از دادهها و روشهای علمی، ویژگیها، ظرفیتها و محدودیتهای مناطق را شناسایی کنند و بر اساس شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی هر منطقه، راهکارهای مناسب برای هدایت فرآیند توسعه ارائه دهند.
ساختار آموزشی این رشته نیز بر همین اساس، ترکیبی از مباحث نظری و آموزشهای کاربردی است.
دوره کارشناسی ارشد برنامهریزی منطقهای در مجموع ۳۲ واحد دارد که شامل ۲۶ واحد الزامی شامل ۲۰ واحد درسی و ۶ واحد پایاننامه و همچنین ۶ واحد اختیاری است.
در میان دروس تخصصی این رشته، موضوعاتی مانند نظریههای برنامهریزی منطقهای با تأکید بر رویکرد اسلامی، نظام اطلاعات جغرافیایی پیشرفته یا GIS، روشهای برنامهریزی منطقهای، برنامهریزی حملونقل منطقهای، اقتصاد منطقهای و توان و محدودیتهای رشد و توسعه منطقهای قرار دارد.
وجود دو درس «کارگاه برنامهریزی منطقهای ۱ و ۲» نیز از ویژگیهای این دوره است که امکان مواجهه دانشجویان با مسائل واقعی برنامهریزی و پیوند میان دانش نظری و کاربردهای عملی را فراهم میکند.
در کنار دروس اصلی، دانشجویان امکان انتخاب برخی دروس مکمل مانند مدیریت شهری، بهسازی، نوسازی و بازسازی بافتهای کهن شهری و شهر و شهرسازی معاصر ایران را نیز خواهند داشت.
یکی از محورهای مهم برنامهریزی منطقهای، استفاده از ابزارهای تحلیل فضایی است. سیستمهای اطلاعات جغرافیایی، تحلیل دادههای جمعیتی و اقتصادی، شناخت توانهای محیطی و بررسی شبکه سکونتگاهها از جمله ابزارهایی هستند که به دانشجویان کمک میکنند تصویری دقیقتر از وضعیت مناطق به دست آورند.
راهاندازی این رشته در دانشگاه تبریز میتواند زمینه توسعه فعالیتهای آموزشی و پژوهشی در حوزههایی همچون آمایش سرزمین، سازمان فضایی، توسعه متوازن منطقهای، برنامهریزی شهری و روستایی، اقتصاد منطقهای، حملونقل و تحلیلهای GIS را فراهم کند.
همچنین حضور نخستین ورودی این رشته در دانشگاه تبریز میتواند زمینهای برای شکلگیری پایاننامهها و پژوهشهای کاربردی درباره مسائل و ظرفیتهای مناطق مختلف کشور، بهویژه شمالغرب ایران، ایجاد کند.
زیستفناوری؛ ورود به یکی از حوزههای راهبردی علوم جدید
در بخش دیگری از توسعه آموزشی دانشگاه تبریز، رشته کارشناسی زیستفناوری نیز از مهرماه ۱۴۰۵ به مجموعه رشتههای این دانشگاه اضافه شده است.
زیستفناوری از جمله حوزههای میانرشتهای علوم جدید است که در مرز میان زیستشناسی و مجموعهای از علوم و فناوریهای دیگر قرار میگیرد و کاربردهای آن حوزههایی همچون پزشکی، داروسازی، کشاورزی، صنایع غذایی، محیط زیست، تولید مواد زیستی و تشخیصهای آزمایشگاهی را دربر میگیرد.
توانایی ایجاد ارتباط میان زیستفناوری و طیف گستردهای از رشتههای دانشگاهی، یکی از ویژگیهای این حوزه به شمار میرود؛ این ویژگی باعث شده است بسیاری از کشورها توسعه زیرساختهای علمی و صنعتی مرتبط با زیستفناوری را در دستور کار قرار دهند.
دانشگاه تبریز نیز پیشینه فعالیت در حوزه زیستفناوری را در مقاطع تحصیلات تکمیلی دارد و اکنون با راهاندازی دوره کارشناسی، مسیر تربیت نیروی متخصص در این حوزه را توسعه میدهد.
آذربایجان شرقی به دلیل برخورداری از دانشگاهها، مراکز پژوهشی، آزمایشگاههای تخصصی، پارک علم و فناوری، مراکز رشد و شرکتهای فعال در حوزه دارویی و زیستی، از ظرفیتهایی برای توسعه زیستفناوری برخوردار است.
در تبریز، مجموعهای از زیرساختهای علمی و فناورانه در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند که میتوانند زمینه ارتباط میان آموزش دانشگاهی، تحقیقات کاربردی و نیازهای صنعت را تقویت کنند.
مرکز علوم و فناوری زیستی دانشگاه تبریز (RCBB) و آزمایشگاه عضو شبکه ملی زیستفناوری کشور نیز از ظرفیتهای موجود در این دانشگاه هستند.
از سوی دیگر، حوزههایی مانند فرآوردههای تحقیقاتی، محصولات دارویی، کیتهای تشخیصی و خدمات آزمایشگاهی میتوانند از جمله زمینههای توسعه فعالیتهای دانشبنیان و اشتغال تخصصی در منطقه باشند.
یکی از مسیرهای مورد توجه در این حوزه، تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت و تعریف پروژههای کاربردی برای حل مسائل واقعی شرکتها و مجموعههای صنعتی است.
بر همین اساس، پذیرش دانشجو در رشته کارشناسی زیستفناوری در دانشگاه تبریز میتواند به توسعه زنجیره آموزش، پژوهش و فناوری در این حوزه کمک کند.
سیستمهای الکترونیک دیجیتال؛ گرایش جدید در مرز سختافزار و معماری رایانه
سیستمهای الکترونیک دیجیتال از سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ بهعنوان یکی از گرایشهای جدید دانشکده مهندسی برق در مقطع کارشناسی ارشد دانشجو میپذیرد.
این گرایش در برنامه بازنگریشده تحصیلات تکمیلی مهندسی برق تعریف شده و تمرکز آن بر طراحی و توسعه سامانههای دیجیتال پیشرفته، ریزپردازندهها، معماریهای محاسباتی و سختافزارهای دیجیتال است.
در شرایطی که بخش بزرگی از فناوریهای نوین بر پایه پردازش دیجیتال، سامانههای نهفته و سختافزارهای محاسباتی شکل گرفتهاند، آموزش نیروی متخصص در حوزه طراحی سختافزار و معماری سیستمهای دیجیتال اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
دانشجویان این گرایش با مفاهیم پیشرفته طراحی سیستمهای دیجیتال، معماری ریزپردازندهها، طراحی در سطح الگوریتم، بهینهسازی معماری و زبانهای توصیف سختافزار آشنا میشوند.
برنامه آموزشی این گرایش مجموعهای از دروس تخصصی را شامل میشود.
«الکترونیک دیجیتال پیشرفته» و «ریزپردازنده پیشرفته» از دروس اصلی هستند و در کنار آنها، مباحثی همچون مدارهای ASIC و FPGA، مدارهای مجتمع بسیار فشرده VLSI، معماری پیشرفته کامپیوتر، سیستمهای چندپردازندهای با کارایی بالا، تشخیص و تحمل خرابی، مدارهای واسط و شبکههای انتقال داده ارائه میشوند.
پردازشگرهای سیستمهای دیجیتال، زبان توصیف سختافزار VHDL و فناوری ساخت مدارهای دیجیتال نیز از دیگر موضوعات این گرایش هستند.
این مجموعه درسی، این گرایش را در نقطه اتصال چند حوزه مهم مهندسی قرار میدهد؛ جایی که الکترونیک، طراحی سختافزار و معماری کامپیوتر به یکدیگر میرسند.
از جمله زمینههای فعالیت پژوهشی و تخصصی مرتبط با این حوزه میتوان به FPGA و ASIC، سیستمهای نهفته، معماری پردازندهها، سیستمهای چندپردازندهای، طراحی دیجیتال VLSI، سختافزارهای پردازشی و پیادهسازی سختافزاری الگوریتمهای پیشرفته اشاره کرد.
توجه به موضوعات مرتبط با هوش مصنوعی نیز در بازنگری برنامه تحصیلات تکمیلی مهندسی برق مورد توجه قرار گرفته است؛ موضوعی که میتواند زمینه ارتباط بیشتر آموزش سختافزار با فناوریهای محاسباتی جدید را فراهم کند.
مهندسی خط و سازههای ریلی؛ پاسخ دانشگاه به توسعه زیرساختهای حملونقل
در حوزه حملونقل و زیرساخت نیز دانشگاه تبریز با راهاندازی رشته مهندسی خط و سازههای ریلی در مقطع کارشناسی، آموزش تخصصی در حوزه زیرساختهای راهآهن را توسعه میدهد.
این رشته در دانشکده فنی و مهندسی میانه ارائه میشود و بر طراحی، ساخت، اجرا، نگهداری و بهسازی زیرساختهای حملونقل ریلی تمرکز دارد.
شبکه ریلی برای توسعه حملونقل ایمن و پایدار، نیازمند زیرساختهایی است که طراحی و نگهداری آنها دانش تخصصی در حوزه مسیر، خط، سازه و ایمنی را میطلبد.
دانشجویان این رشته با مباحثی همچون طراحی هندسی خطوط ریلی، روسازی و زیرسازی راهآهن، طراحی مسیر، پلها و ابنیه فنی، تونلها، ایستگاههای راهآهن، نگهداری و تعمیرات خطوط و اصول ایمنی زیرساختهای ریلی آشنا خواهند شد.
هدف این رشته صرفاً آموزش اصول طراحی خط آهن نیست؛ بلکه طیف گستردهای از چرخه عمر زیرساختهای ریلی را دربر میگیرد.
دانشآموختگان میتوانند در حوزههای طراحی، اجرا، نظارت، نگهداری، تعمیر و بهسازی خطوط و سازههای ریلی فعالیت کنند.
شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران و مجموعههای تابعه، شرکتهای مهندسین مشاور، شرکتهای پیمانکاری، پروژههای احداث و توسعه خطوط راهآهن، مترو و قطار شهری و پروژههای مرتبط با پلها، تونلها و ابنیه فنی، از جمله زمینههایی هستند که دانشآموختگان این رشته میتوانند در آنها فعالیت داشته باشند.
قرار گرفتن دانشکده فنی و مهندسی میانه در منطقهای با ظرفیتهای حملونقلی و ارتباطی نیز میتواند بستر مناسبی برای توسعه آموزشهای تخصصی و پیوند بیشتر دانشگاه با پروژههای زیرساختی فراهم کند.
دانشگاه تبریز و حرکت به سمت آموزشهای تخصصیتر
بررسی رشتههای جدید دانشگاه تبریز در سال تحصیلی جدید نشان میدهد این دانشگاه امسال در چند مسیر متفاوت اقدام به توسعه آموزشهای تخصصی کرده است.
دانشگاهها در سالهای اخیر با مسئلهای مهم مواجه بودهاند؛ چگونگی هماهنگ کردن آموزش عالی با تحولات سریع علمی و فناوری و همچنین نیازهای واقعی جامعه و صنعت.
در چنین شرایطی، راهاندازی رشتههایی که با حوزههایی مانند زیستفناوری، سامانههای دیجیتال، زیرساخت ریلی، صنایع پلیمری و ایمنی نفت و گاز ارتباط مستقیم دارند، میتواند مسیر آموزش نیروی انسانی متخصص را به سمت حوزههای تخصصیتر هدایت کند.
به گزارش ایسنا، به نقل از روابط عمومی دانشگاه تبریز، با ورود دانشجویان جدید به این رشتهها در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، دانشگاه تبریز مجموعهای از دورههای آموزشی تازه را در اختیار دانشجویان قرار میدهد؛ دورههایی که هر یک بر بخشی از نیازهای تخصصی کشور تمرکز دارند.
این رشتهها همچنین میتوانند در سالهای آینده زمینه شکلگیری پژوهشهای تخصصی، پایاننامههای کاربردی، پروژههای مشترک دانشگاه و صنعت و فعالیتهای فناورانه را فراهم کنند.
دیدگاهتان را با ما در میان بگذارید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.