به گزارش پایگاه خبری تایسیزنیوز،
خیابان؛ میدان دیرین نظاره‌گری، تماشا و روایت زندگی
بسیاری از پژوهشگران و متخصصان ایرانی و جهانی عرصه نمایش و تئاتر، اطلاق پسوند «خیابانی» به این گونه از نمایش‌ها را نادرست و دور از شمول محتوایی و فرمی هنرهای نمایشی در معنای تخصصی آن می‌دانند؛ با این حال، به‌دلیل رواج و عرفی‌شدن این عنوان در افواه عمومی، فعلاً ناگزیر از به‌کارگیری این مفهوم در خصوص تئاتر خیابانی و شرح و تأویل‌های ژورنالیستی از این هنر پرمخاطب هستیم.
از دیرباز اما خیابان، محل نظاره‌گری و تماشای هر آن چیزی بوده است که در بطن خود پرورانده یا میزبانی کرده؛ بستری که حسب اتفاقات، رویدادها، حرکت‌ها، ایستایی‌های لحظه‌ای و حتی طولانی، تنش‌ها، رخدادها و هزاران فکت و نماد متنوع و متکثر، صحنه عرضه و ارائه برش‌هایی از زندگی جاری و عادی انسان‌ها نیز بوده است. از این رو، اگر بگوییم خیابان و فضاهای باز متصل و منتهی به آن، عینی‌ترین سکوی زیست شهری و شبیه‌ترین محل به نمایش و تئاتر می‌توانند باشند، سخن به گزاف نگفته‌ایم.
ماهیت تئاتر و شکل و فرم اجرای این هنر باستانی، از دیرباز با اجراهای میدانی، خیابانی و فضای باز درهم‌تنیده بوده است. پیش از شکل‌گیری معاصرِ شیوه‌های اجرا و ارائه نمایش‌ها و تئاترهای امروزی در فضاهای بسته، سالن‌ها و پلاتوها، تئاتر عمدتاً در فضای باز اجرا می‌شد؛ با دکور، میزانسن و حتی اکسسوارهای طبیعی و دائمی موجود در همین فضاها و در میان مردمانی که رها و بی‌تکلف به تماشای اجراها می‌ایستادند.
تبریز، شهر تئاتر
«تبریز مهد و قطب تئاتر کشور، پس از تهران است»؛ این جایگاه رفیع و دیرینه، جای هیچ بحث یا تردیدی ندارد. به همین میزان، تئاتر خیابانی و فضای باز نیز با مرکزیت تبریز، دست‌کم در یک دهه اخیر، توانسته است حضوری شگفت‌انگیز و موفق در فضای هنری استان و کشور داشته باشد.
به معنای روشن‌تر، طی سال‌های گذشته، فرآیند حمایت و توجه به این بخش از هنرهای نمایشی و بسترسازی برای دیده‌شدن گروه‌های فعال در عرصه نمایش‌های خیابانی استانی و کشوری در تبریز، فراخ‌تر از گذشته بوده است. اتفاقاً بسیاری از گروه‌های موفق امروزِ تئاتر تبریز و کشور، از دل همین جشنواره سالانه نمایش‌های خیابانی تبریز متولد شده و در این کارزار هنری درخشیده‌اند.
«تبریزیم» در هفتمین خیابان
هفتمین جشنواره نمایش‌های خیابانی تبریز، موسوم به «تبریزیم»، در حالی با راهیابی آثار و گروه‌های برگزیده به دو بخش مسابقه و ویژه، به حساس‌ترین مرحله خود رسیده است که بدون تردید، مدیریت شهری تبریز در سال‌های اخیر، تنها حامی و پشتیبان تمام‌قدِ بی‌حامی‌ترین ژانر هنرهای نمایشی استان بوده و این حوزه را پله‌پله تا میقات بلوغ و بالندگی رسانده است.
پایمردی و حمایت مدیریت شهری تبریز، با محوریت و تولیت سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری، در پشتیبانی و برگزاری جشنواره نمایش‌های خیابانی «تبریزیم» در حالی همچنان ادامه دارد که فقدان حمایت‌های بالادستی در بدنه دولت، محدودیت اعتبارات، نبود رغبت کافی در میان حامیان و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، محدودشدن تئاتر خیابانی به حیطه جشنواره‌های سالانه، نبود ارتباط مؤثر با رسانه و حوزه تبلیغات و گسست ارتباطی میان این بخش و مردم به‌عنوان مخاطبان عام، از جمله مهم‌ترین چالش‌ها و مشکلاتی به شمار می‌روند که همچنان زمینه را برای تحمیل محدودیت‌های متعدد بر نمایش و تئاتر خیابانی فراهم کرده‌اند.
ناگفته پیداست که مدیریت شهری تبریز، برخلاف حمایت‌های سلیقه‌ای، اختصاصی و بعضاً تبعیض‌آمیز متولی اصلی عرصه نمایش استان از برخی آثار و گروه‌های خاص، بستر حمایت و پشتیبانی عادلانه و بالسویه از تمامی گروه‌های فعال، توانمند و مستعد هنری و نمایشی را فراهم ساخته و از این منظر نیز توانسته است مقبولیت و مرجعیتی خاص در حوزه حمایت از هنرهای نمایشی به دست آورد و زمینه هرگونه انحصارگرایی در این بخش را از میان بردارد.
به قلم احد نقش شور
دیدگاهتان را با ما در میان بگذارید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.