گره‌گشایی تجارت با اژدهای زرد در تبریز

در این میان آذربایجانشرقی نیز به عنوان یکی از قطبهای صنعتی و بازرگانی کشور، با تکیه بر توان تولیدی، موقعیت جغرافیایی و شبکه فعال اتاق بازرگانی، همواره سهمی درخور از این مناسبات دارد.

اما نشستی که در اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد، فراتر از یک هم‌اندیشی تشریفاتی، بازتاب‌دهنده مطالبه‌ای صریح از سوی فعالان اقتصادی برای پیوند زدن ظرفیت‌های ریلی شمال‌غرب به کریدورهای شرقی (نظیر مسیر ریلی شی‌آن به آپرین و مرز سرخس)، پایان‌بخشی به فعالیت‌های جزیره‌ای دستگاه‌های دولتی و بهره‌برداری ملموس از پیمان‌های راهبردی مانند خواهرخواندگی ارس و شیامن جهت مهار تورم ناشی از هزینه‌های سرسام‌آور تمام‌شده کالا بود.

در این نشست، توسعه همکاریهای اقتصادی با چین و هند، رفع موانع گمرکی و حمل ونقل، تقویت دیپلماسی اقتصادی، استفاده از ظرفیت حمل ونقل ریلی و افزایش هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی به عنوان محورهای اصلی توسعه تجارت خارجی آذربایجان شرقی مورد تأکید قرار گرفت.

نگرانی مشترک فعالان اقتصادی؛ هزینه های تولید و فشار بر مصرف کننده

یونس اکبرپور پایدار، رئیس کمیسیون صنایع و انرژی اتاق بازرگانی تبریز در این نشست با اشاره به جایگاه راهبردی چین در روابط اقتصادی ایران گفت: چین یکی از شرکای مهم و راهبردی ایران است و باید از ظرفیت سیاست خارجی و دیپلماسی اقتصادی برای رفع موانع موجود در روابط تجاری ۲ کشور استفاده کرد.

وی با بیان اینکه محدودیتهای حمل ونقل و مشکلات تأمین مواد اولیه، هزینه های تولید را افزایش می دهد، افزود: در شرایط فعلی، مواد اولیه و کالاهای اساسی از مسیرهای مختلف وارد کشور می شوند؛ اما افزایش هزینه های انتقال و تأمین کالا در نهایت به افزایش قیمت تمام شده محصولات منجر خواهد شد.

وی تأکید کرد: این هزینه های اضافی در پایان به مصرفک ننده نهایی منتقل می شود و فشار تورمی بیشتری بر مردم وارد می کند؛ از اینرو، تسهیل واردات مواد اولیه، توسعه مسیرهای حمل ونقل و تقویت روابط اقتصادی با شرکای تجاری از جمله چین، ضرورتی جدی برای حمایت از تولید و کاهش فشار بر مصرف کنندگان است.

ظرفیت نمایشگاههای چین و نقش آموزش تجارت بین الملل

سهند شهبازی، مسئول امور بین الملل اتاق بازرگانی تبریز نیز در این نشست با اشاره به ظرفیت های توسعه روابط اقتصادی با چین گفت: صنعتگران و فعالان اقتصادی چین علاقه مند به حضور شرکتهای ایرانی در نمایشگاه های تخصصی این کشور هستند و اتاق بازرگانی تبریز برای تسهیل حضور هیئت های تجاری، ثبت نام و رزرو غرفه در این نمایشگاهها آمادگی دارد.

وی نمایشگاه صنعتی گوانگجو را که با حضور شرکتها و هیئت هایی از کشورهای مختلف و در حوزه هایی همچون ماشین سازی، قطعه سازی، خودروهای نوین و فناوری های پیشرفته برگزار می شود، فرصتی مناسب برای توسعه ارتباطات صنعتی و تجاری فعالان اقتصادی ایران دانست. شهبازی همچنین از حمایت مالی اتاق بازرگانی برای اعضای هیئت تجاری خبر داد و بر ضرورت برگزاری دوره های آموزشی تجارت بین الملل، به ویژه در زمینه تعامل با بازار چین، برای صادرکنندگان، واردکنندگان و فعالان بخش خصوصی تأکید کرد.

شهبازی با اشاره به اینکه طی سال جاری دوره های آموزشی تجارت با چند کشور در اتاق بازرگانی تبریز و با همکاری اتاقهای بازرگانی شمالغرب کشور برگزار شده است، درباره ظرفیت حمل ونقل ریلی نیز گفت: در آذربایجانشرقی سه شرکت حمل ونقل ریلی فعال است و یکی از مسیرهای مورد استفاده برای واردات کالا از چین، مسیر ریلی شیآن به آپرین تهران است که طی کردن آن حدود ۳۶ روز زمان می برد.

هماهنگی دستگاههای دولتی؛ شرط تحقق اهداف تجاری

علی محمودی، معاون مدیرکل اقتصادی استانداری آذربایجان شرقی نیز با اشاره به جایگاه اقتصادی و تاریخی چین اظهار کرد: چین دومین اقتصاد بزرگ جهان و یکی از تمدنهای باستانی است و تعامل ایران با این کشور، علاوه بر ابعاد اقتصادی، از جنبه های تاریخی و فرهنگی نیز اهمیت دارد.

وی با تأکید بر ضرورت همکاری و هماهنگی دستگاههای دولتی برای حل مشکلات صادرکنندگان و واردکنندگان گفت: دولت، مجلس و بخش خصوصی با همکاری و هم افزایی می توانند زمینه ساز اتفاقات بزرگی در حوزه تجارت خارجی باشند؛ اما فعالیتهای جزیره ای و نبود هماهنگی، مانع دستیابی به نتایج مطلوب خواهد شد.

محمودی همچنین از فعالیتهای اتاق بازرگانی تبریز در زمینه برگزاری نشستهای تخصصی و پیگیری مسائل تجاری قدردانی کرد.

رشد صادرات آذربایجان شرقی به چین و جهش تجارت با هند

علی اصغر عباس زاده، ناظر گمرکات آذربایجان شرقی و مدیرکل گمرک تبریز نیز با تشریح آمار تجارت خارجی استان با چین اظهار کرد: در ۶ ماهه سال جاری، پنج قلم کالای صادراتی استان شامل شیرینی و شکلات و محصولات مرتبط با صنایع فلزی و آهن، به وزن ۲۰ هزار تن و ارزش ۶۸ میلیون دلار به چین صادر شده است.

وی افزود: سهم وزنی آذربایجان شرقی از تجارت کشور با چین در این بخش هفت درصد و سهم ارزشی آن ۱۰ درصد بوده است. عباسزاده ادامه داد: در همین مدت، ۱۵ هزار تن کالا به ارزش ۶۳ میلیون دلار در قالب ۱۱ قلم کالا از چین به استان وارد شده است.

مدیرکل گمرک تبریز همچنین با اشاره به رشد تجارت استان با هند گفت: صادرات استان به این کشور از نظر وزنی ۱۱۰ درصد و از نظر ارزشی ۲۶ درصد افزایش یافته و میوه و سبزیجات از جمله اقلام صادراتی استان به هند به شمار می روند.

«معامله با اژدها»؛ ضرورت شناخت فرهنگ تجاری چین

وحید حسینی، فعال اقتصادی و نویسنده کتاب «معامله با اژدها» نیز در این نشست با اشاره به تجربه ۱۲ سال فعالیت در حوزه مدیریت صادرات و واردات با چین اظهار کرد: در طول فعالیت حرفهای خود، خلأیی در زمینه شناخت شیوه برقراری ارتباط و انجام مذاکره با فعالان اقتصادی چینی احساس کردم و همین موضوع انگیزه نگارش این کتاب شد.

وی افزود: آشنایی با فرهنگ، رفتار و آداب ارتباطی مردم چین می تواند در موفقیت مذاکرات تجاری مؤثر باشد و مطالعه این کتاب پیش از سفر به چین، برای فعالان اقتصادی و افرادی که قصد برقراری ارتباط تجاری با این کشور را دارند، مفید خواهد بود.

حسینی همچنین با تشریح بخشهای مختلف کتاب، بر اهمیت شناخت تفاوتهای فرهنگی و رفتاری در روابط تجاری و ضرورت آمادگی پیش از ورود به مذاکرات بین المللی تأکید کرد.

زیرساختهای کشاورزی؛ بستر صادرات به بازارهای شرق

یوسف جعفری، نماینده سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی نیز با ارائه آماری از تجارت محصولات کشاورزی کشور با چین و هند اظهار کرد: در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۴، صادرات محصولات کشاورزی و اقلامی همچون ماهی و میگو، لبنیات، زعفران و خشکبار به چین به ۵۸ هزار تن به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار رسیده است.

وی ادامه داد: در همین مدت، صادرات محصولات به هند نیز به ۱۸۵ هزار تن با ارزش ۳۰۴ میلیون دلار رسیده است. جعفری با اشاره به افزایش صادرات در سال ۱۴۰۴ به این ۲ کشور نسبت به سال ۱۴۰۳ گفت: صادرات به هند حدود ۹ برابر و صادرات به چین حدود یک ونیم برابر افزایش یافته است.

وی با بیان اینکه آذربایجان شرقی ظرفیت مناسبی برای صادرات محصولاتی همچون عسل، تخم مرغ، کشمش و سیب درختی به چین دارد، افزود: ایجاد زیرساختهای موردنیاز در پایانه های گمرکی، رفع موانع گمرکی و تسهیل حمل ونقل می تواند زمینه افزایش صادرات محصولات کشاورزی و توسعه تجارت با این کشور را فراهم کند.

گردشگری؛ ظرفیت مغفول در رابطه با مقاصد شرقی

کیومرث کریمی، معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجانشرقی نیز با اشاره به ظرفیتهای گردشگری استان برای جذب گردشگران چینی اظهار کرد: پس از گردشگران عراقی، گردشگران چینی از گروههای مهم گردشگران خارجی استان هستند و حضور آنان در سالهای اخیر روند افزایشی داشته است.

وی افزود: در همین راستا، تولید محتوای معرفی جاذبه های تاریخی و فرهنگی و صنایع دستی استان به زبان چینی در دستور کار قرار گرفته تا زمینه آشنایی بیشتر گردشگران این کشور با ظرفیت های آذربایجان شرقی فراهم شود.

دیپلماسی فعال؛ از نشست وبیناری با پکن تا مسیرهای جایگزین

محمد ابراهیمی، رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در آذربایجان شرقی نیز با اشاره به پیگیری های انجام شده برای توسعه روابط تجاری با چین اظهار کرد: در گفت وگو با سفارت جمهوری اسلامی ایران در پکن، راهکارهای افزایش صادرات و واردات بررسی شده و بر اساس پیشنهاد سفارت، برگزاری نشست وبیناری با حضور استاندار آذربایجان شرقی در دستور کار قرار گرفته است.

وی با تأکید بر آمادگی وزارت امور خارجه و نمایندگی این وزارتخانه در استان برای کمک به فعالان اقتصادی افزود: شناسایی مشتریان، تسهیل ارتباطات تجاری و پیگیری مسائل مرتبط با حمل ونقل کالا از جمله زمینه هایی است که دستگاه دیپلماسی می تواند در آن به بخش خصوصی کمک کند.

ابراهیمی ادامه داد: در شرایط تحریم و محدودیتهای ناشی از محاصره دریایی، امکان بررسی مسیرهای جایگزین برای انتقال کالا از جمله مسیر مرز سرخس وجود دارد و می توان با استفاده از ظرفیتهای دیپلماتیک، برای رفع مشکلات فعالان اقتصادی و پیگیری وضعیت محموله های تجاری اقدام کرد.

وی بر ضرورت افزایش همکاری میان دولت و بخش خصوصی تأکید کرد و گفت: ارتباط مؤثر با دستگاههای مسئول در چین و کشورهای همسایه میتواند به شناسایی مسیرهای جایگزین و پیگیری محموله هایی که به دلیل شرایط منطقه ای و محدودیت های حمل ونقل با مشکل مواجه شده اند، کمک کند.

منطقه آزاد ارس؛ پل ارتباطی استان با بازارهای چین

ابراهیم جلیلی، عضو هیئت مدیره و معاون اقتصادی منطقه آزاد ارس نیز با اشاره به تجربه برگزاری نشست های وبیناری با کشورهای مختلف اظهار کرد: برگزاری نشست های هدفمند و کاربردی با کشورهایی همچون ارمنستان و قزاقستان، زمینه ساز نتایج مثبتی در توسعه همکاریهای اقتصادی شده است.

وی با تأکید بر ظرفیتهای منطقه آزاد ارس برای گسترش ارتباطات بین المللی افزود: توافق خواهرخواندگی میان منطقه آزاد ارس و منطقه آزاد شیامن در استان فوجیان چین، ظرفیت مناسبی برای توسعه ارتباطات و افزایش همکاریهای اقتصادی و تجاری فراهم می کند و امیدواریم این ارتباطات به نتایج عملی و مؤثر منجر شود.

اصلاح رویکرد و نیاز به برنامه منسجم

جلیل هاشمی، دبیر میز تجاری چین و هند نیز با اشاره به سابقه روابط تجاری ایران با کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا اظهار کرد: در طول دهه های گذشته، توجه به بازارهای غربی در مقایسه با کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا بیشتر بوده و لازم است این رویکرد اصلاح شود.

وی افزود: چین ظرفیت های گسترده ای برای پاسخگویی به نیازهای اقتصادی، صنعتی، علمی و فناوری ایران دارد و هند نیز می تواند به عنوان یکی از شرکای مکمل در توسعه روابط تجاری مورد توجه قرار گیرد.

هاشمی با انتقاد از نبود برنامه ریزی منسجم برای توسعه روابط اقتصادی با چین گفت: دولت، استانداری و بخش خصوصی باید با تدوین برنامه ای مشخص و هماهنگ، زمینه گسترش ارتباطات تجاری با این کشور را فراهم کنند.

وی همچنین با اشاره به نقش شرکتهای حمل ونقل چینی در انتقال کالا به ایران، بر ضرورت استفاده از ظرفیت های موجود برای تأمین مواد اولیه و کالاهای موردنیاز کشور در شرایط محدودیت های بین المللی تأکید کرد.

در حالی که پارادایم سنتی تجارت خارجی کشورمان دهه‌ها زیر سایه بازارهای غربی تعریف شده بود، تغییر موازنه قدرت اقتصادی جهان و ضرورت تاب‌آوری زنجیره تأمین، صنعتگران و مدیران آذربایجان‌شرقی را به سوی بهره‌گیری حداکثری از 2 بازار میلیاردی چین و هند سوق داده است؛ تلاشی چندبعدی که اکنون در تبریز از تراز تجاری مثبت ۶۸ میلیون دلاری صادرات و جهش‌های آماری در حوزه کشاورزی فراتر رفته و به گره‌گشایی ساختاری از گلوگاه‌های گمرکی، آموزش دیپلماسی تجاری نوین و شناخت روان‌شناختی بازار شرق رسیده است تا پیوند صنایع سنگین، ماشین‌سازی و مزیت‌های صادراتی خطه آذربایجان با دومین اقتصاد جهان، از سطح تفاهم‌نامه‌های کاغذی به شریان‌های واقعی تولید و بازار کار تزریق شود.

بررسی موانع ساختاری تجارت با چین و هند در پایتخت صنعتی شمال‌غرب کشور نشان می‌دهد که پاشنه‌آشیل امروز تولیدکنندگان نه فقدان بازار تقاضا در شرق، بلکه فرسایش ناشی از بوروکراسی گمرکی، زمان‌بر بودن واردات مواد اولیه و انفعال در ساماندهی کریدورهای جایگزین زمینی و ریلی است؛ فعالان بخش خصوصی در اتاق بازرگانی تبریز با هشدار نسبت به انتقال مستقیم این هزینه‌های تحمیلی به سبد معیشت مصرف‌کننده نهایی، دستگاه دیپلماسی و مدیریت اجرایی استان را به تشکیل یک جبهه واحد و هماهنگ فراخواندند تا ظرفیت‌های کم‌نظیری چون منطقه آزاد ارس و شبکه ریلی استان، پیش از آنکه در چرخ‌دنده‌های ناهماهنگی‌های بخشی بسوزد، به پیشران ورود به زنجیره‌های ارزش چین بدل شود.