دانشگاه باید به یک نهاد استراتژیک برای حل مسائل کشور تبدیل شود
دانشگاه باید به یک نهاد استراتژیک برای حل مسائل کشور تبدیل شود
 رئیس دانشگاه تبریز گفت: با توجه به اینکه سیاست‌های دولت و شخص رئیس جمهوری بر این امر استوار است که دانشگاه‌ها باید با خروج از انزوا و با حل مسائل کشور به بازوی فناورانه دولت و صنعت تبدیل شوند، باید بتوانیم دانشگاه را به یک نهاد استراتژیک برای حل مسائل، ارتقای بهره‌وری و خلق ثروت از دانش که همان اقتصاد دانش‌بنیان است، تبدیل کنیم.

به گزارش تایسیز نیوز ،محمدتقی اعلمی در نشست مشترک با مسئولان ارشد وزارت نفت در دانشگاه تبریز طی سخنانی اظهار کرد: مسئولان وزارت نفت در خط مقدم مسائل و موضوعات راهبردی کشور که عبارت است از انرژی، نفت و پتروشیمی، قرار دارند. سیاست‌های کلانی که در فرمایشات رهبر معظم انقلاب به‌ویژه در نامگذاری‌های شعار سال همچنین بیانیه گام دوم انقلاب مورد تأکید قرار گرفته و در چهارچوب سیاست‌های دولت وفاق ملی نیز قرار دارد، در سه محور کلیدی شامل تقویت تولید ملی در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، افزایش بهره‌وری و ارتقاء فناوری‌های بومی و تعمیق پیوند میان دانشگاه و صنعت مورد بررسی قرار می‌گیرد.

وی، صنعت نفت و پتروشیمی را موتور محرک اقتصاد ایران دانست و ادامه داد: ما نیازمند بازتعریف روابط این صنعت با دانشگاه هستیم. چراکه آینده این صنعت صرفا با تکیه بر منابع زیرزمینی تأمین نمی‌شود. بلکه با سرمایه‌گذاری بر روی دانش و فناوری و نیروی انسانی متخصص است که می‌تواند پایداری و رقابت‌پذیری خود را در سطح منطقه و حتی در سطح جهانی تضمین کند.

اعلمی خاطرنشان کرد: بودجه و اعتبار تحقیق و توسعه در کشور ما در مقایسه با سایر کشورهای منطقه بسیار ناچیز است. به‌طوری‌که طی سالیان گذشته ما تقریبا ۰.۳ تا ۰.۴ جی دی پی را در تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری کردیم که قانون جهش تولید دانش‌بنیان عاملی  است برای اینکه ما بتوانیم منابعی را که صرف تحقیق و توسعه می‌کنیم، افزایش دهیم که به این منظور می‌توانیم از ظرفیت اعتبار مالیاتی صنایع استفاده کنیم و صنایع می‌توانند از طریق تحقیق و توسعه خود در دانشگاه‌ها، از معافیت‌ها و اعتبارات مالیاتی این قانون استفاده کنند.

وی ادامه داد: امسال ۶۰ همت در ارتباط با اعتبار مالیاتی برای دانشگاه‌های کشور در نظر گرفته شده است که از این مقدار حدود ۵ همت مختص دانشگاه‌های آذربایجان شرقی است.

رئیس دانشگاه تبریز با اشاره به قدمت ۸۰ ساله این دانشگاه در امر آموزش و پژوهش، گفت: دانشگاه تبریز با قطب‌های علمی در حوزه‌های مهندسی شیمی، مواد، محیط زیست و انرژی، ظرفیت‌های بالایی را برای همکاری با وزارت نفت و صنایع پتروشیمی و پالایشگاه دارد و آمادگی لازم را برای نقش آفرینی در حل مسائل کشور از جمله بهبود فرآنیدهای پالایشگاهی تا توسعه کاتالیست‌های بومی و فناوری‌های نوین انرژی پاک دارد.

وی، ایجاد مراکز نوآوری مشترک دانشگاه و صنعت نفت برای تبدیل ایده‌های فناورانه به محصول و تجاری‌سازی دانش را اولین محور همکاری مشترک دانشگاه تبریز و وزارت نفت عنوان کرد و افزود: با توجه به توسعه بسیار خوب پارک علم و فناوری دانشگاه، این امکان وجود دارد با راه‌اندازی مرکز نوآوری، کارهای خوبی را در تجاری‌سازی محصولات دانش‌بنیان انجام دهیم.

اعلمی ادامه داد: دومین محور عبارت است از اجرای پروژه‌های مأموریت‌گرا در حل چالش‌های صنایع پالایشگاه و پتروشیمی است که با توجه به ظرفیت بسیار خوبی که در اساتید و دانشجویان ما وجود دارد، امیدواریم یکی از ثمرات این نشست، توسعه پروژه‌های مأموریت‌گرا باشد.

وی، تربیت نیروی انسانی متخصص و کارآفرین متناسب با نیاز صنعت را سومین محور کلیدی همکاری دانشگاه و صنعت نفت برشمرد و تأکید کرد: ما در بحث آموزش نیاز داریم که صنایع همکاری گسترده‌ای را با دانشگاه‌ها داشته باشند و یکی از عمده‌ترین مشکلات ما در رشته‌های فنی و مهندسی، عدم همکاری صنایع با دانشجویانی است که به‌عنوان کارآموز معرفی می‌شوند. لذا اگر صنایع شرایطی را فراهم آورند که دانشجویان ما به‌عنوان کارآموز در آنجا حضور پیدا کنند، مسلما دانشجویان بیش از پیش با نکات ریز صنایع آشنا خواهند شد.

رئیس دانشگاه تبریز در خصوص چهارمین محور همکاری دانشگاه و صنعت نفت گفت: محور بعدی، گسترش دیپلماسی فناوری و صادرات خدمات فنی و مهندسی با تکیه بر توان دانشگاه‌ها و صنایع است. ما می‌توانیم در قالب صادرات خدمات فنی و مهندسی، از مهاجرت اساتید و دانشجویان جلوگیری کنیم. به‌طوریکه ما در حال حاضر حدود ۶۰ عضو هیأت علمی را در قالب مأموریت‌های پژوهشی ساماندهی کردیم.

وی، توجه به ملاحظات زیست محیطی و توسعه پایدار و طراحی و اجرای پروژه‌های مشترک را پنجمین محور همکاری دانشگاه تبریز و صنعت نفت دانست و افزود: تکیه اقتصاد بر منابع اصلی‌ترین عامل به وجود آمدن ناترازی‌های اخیر است. ما در طول چهار دهه اخیر از همه منابع شامل آب، خاک، معادن و… به‌صورت خام فروشی استفاده کردیم و اشتغال را نیز بیشتر در بخش کشاورزی توسعه داده‌ایم و با استفاده بیش از حد از منابع انرژی، نتوانستیم در مسیر توسعه پایدار حرکت کنیم. درحالیکه ما باید طوری از منابع استفاده کنیم که نسل آینده نیز بتواند از این منابع بهره‌مند شود.

وی در خاتمه از آمادگی کامل دانشگاه تبریز برای همکاری با وزارت نفت و صنایع زیرمجموعه برای ترسیم نقشه راه مشترک برای بومی‌سازی فناوری‌ها، افزایش خودکفایی و ارتقای بهره‌وری خبر داد و این امر مهم را عاملی برای شکوفایی علمی و صنعتی کشور و روشی برای تحقق فرمایشات رهبر معظم انقلاب در خصوص پیوند علم با عمل دانست.

 

ایجاد امید و انگیزه در بین نسل جوان؛ یک وظیفه همگانی

معاون امور مهندسی، پژوهش و فناوری وزیر نفت نیز طی سخنانی اظهار کرد: دانشگاه‌های هر منطقه باید نسبت به مسائل و موضوعات منطقه خود، به‌صورت تخصصی کار کنند و خوشبختانه صنایع نفت و گاز و پتروشیمی و پالایشگاه بسیار خوبی در استان مسقر است و از همکارانم می‌خواهم که در یک فضای تعاملی خوب و صمیمی با دانشگاه تبریز ارتباط برقرار کرده و همکاری‌های مشترک پژوهشی، فناوری و حتی کار آفرینی با دانشگاه تبریز داشته باشند و از هر ظرفیت ممکن از جمله قانون جهش تولید دانش‌بنیان و اعتبار مالیاتی در نظر گرفته شده در این قانون استفاده کنند.

امید شاکری ادامه داد: ایجاد امید و انگیزه در بین نسل جوان وظیفه همه ما است تا در مقابل تمامی القائاتی که از سوی دشمن انجام می‌شود، این تلقی ایجاد شود که جوانان می‌توانند حضور موثری در کشور داشته باشند که این امر صرفا از طریق آموزش دانشگاهی محقق نمی‌شود و بهترین کار ممکن، ایجاد پارک‌های علم و فناوری است که دانشجویان بتوانند با تجاری‌سازی ایده‌های خلاقانه و فناروانه خود را با کمک اساتید، به کشور خود خدمت کنند.

وی افزود: کاری که ما می‌توانیم در حوزه وزارت نفت انجام دهیم، همکاری دوجانبه تعریف پروژه‌های همکاری مشترک است تا اساتید و دانشجویان بتوانند به‌صورت هدفدار در این حوزه کار کنند که در همین راستا مقرر شده در سه ماه آینده اولویت‌های پژوهشی وزارت نفت مشخص شود.

معاون امور مهندسی، پژوهش و فناوری وزیر نفت با تأکید بر ضرورت ایجاد رشته‌های نو و بین‌رشته‌ای در دانشگاه‌ها گفت: در حال حاضر بعضی از رشته‌های موجود مورد توجه دانش‌آموزان رشته ریاضی جهت انتخاب رشته در دانشگاه نیست و روند در حال حرکت به سمت رشته‌های روز است و من از ریاست و اعضای هیأت رئیسه دانشگاه می‌خواهم که در بحث بازنگری برنامه آموزشی، ایجاد این نوع رشته‌ها را مدنظر قرار دهید.

عزم جدی وزارت نفت بر پیوند صنعت نفت و دانشگاه‌ها

مدیر کل پژوهش و فناوری وزارت نفت نیز با تأکید بر عزم جدی این وزارت بر پیوند صنعت نفت و دانشگاه‌ها  و عقد قراردادهای کلان بین این دو مجموعه گفت: در حال حاضر در حوزه توسعه میادین و همچنین اکتشافات قراردادهای بسیار خوبی با دانشگاه‌ها بسته شده است و هدف و رویکرد اصلی وزارت، استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها است.

دکتر مهدی احمدخان‌بیگی ادامه داد: باتوجه به ضرورت تعیین و تعریف نیازهای دو مجموعه، ما در حال تدوین نقشه راه توسعه فناوری وزارت نفت هستیم که در این نقشه راه محورهای همکاری پژوهشی ما بین دانشگاه‌ها و صنعت نفت کاملا مشخص خواهد شد و همچنین آئین نامه‌ای را در راستای همگن‌سازی عرضه و تقاضا تدوین کرده‌ایم.

وی با اشاره به فرصت مطالعاتی اساتید در صنعت نفت، یادآور شد: ما معتقد هستیم دانشگاه‌ها نقش پزشک تشخیص دهنده مشکلات را ایفا می‌کنند و به همین منظور در فرصت مطالعاتی حصور اساتید در صنعت نفت عنوان کردیم که اساتید می‌توانند با حضور در دوره‌های مختلف، مشکلات و چالش‌های صنعت نفت را از تزدیک ببینند و راهکارهای لازم را تعریف و ارائه کنند.

اعظای گرنت فناوری برای شبکه‌سازی اساتید جهت استفاده از ظرفیت‌های دانشجویان، تعریف پروژه‌های مشترک بین دانشگاه و صنعت نفت، توسعه زیرساخت‌های دانشگاه‌ها متناسب با نیاز دانشگاه و صنعت و… از دیگر موضوعات مطرح شده توسط دکتر احمدخان‌بیگی در این نشست بود.

تشریح ظرفیت‌های پژوهشی و تحقیقاتی دانشگاه تبریز در حوزه صنعت نفت

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تبریز نیز طی سخنانی گفت: دانشگاه تبریز به‌عنوان دومین دانشگاه قدیمی کشور بعد از دانشگاه تهران، با ۲۴ هزار دانشجو، ۳ هزار دانشجوی بین‌المللی، بیش از ۶ هزار و ۸۰۰ دانشجوی کارشناسی ارشد و ۳ هزار و ۶۰۰ دانشجوی دکتری، ۸۰۰ عضو هیأت علمی، ۲۰۰ پژوهشگر پسادکتری، ۱۸ دانشکده، ۳۰ مرکز پژوهشی فعال، پارک علم و فناوری با ۳۶ شرکت دانش‌بنیان و ۸۶ واحد فناور یکی از دانشگاه‌های تاثیرگذار در کشور محسوب می‌شود.

اصغر عسگری ادامه داد: خوشبختانه دانشگاه تبریز در تمامی رتبه‌بندی‌های جهانی از جمله لایدن، کیو اس، شانگهای و تایمز، در بین مراکز دانشگاهی مراکز استان در رتبه اول یا دوم قرار دارد و در بین تمامی دانشگاه‌های کشور که اخیرا کیو اس اعلام کرده است، رتبه ششم را به خود اختصاص داده است.

وی خاطرنشان کرد: دانشکده‌های شیمی نفت، شیمی، فیزیک، علوم طبیعی و مکانیک از جمله دانشکده‌های مرتبط با حوزه نفت و گاز است که در حوزه بالادستی فعالیت‌ می‌کنند. اکتشافات میادین نفت و گاز به روش  آنومالی، انواع مطالعات زمین‌شناسی، پتروفیزیک، تفسیر داده‌های لرزه‌ای و بازتابی، ژئو مکانیک، شکافت هیدرولیکی، ازدیاد برداشت نفت و… از جمله فعالیت‌های ما در حوزه بالا دستی است.

وی افزود: در حوزه پایین دستی نیز می‌توان به ازدیاد برداشت از چاه نفت، هوشمندسازی و شبیه‌سازی مدل‌های چاه نفت و گاز، بهینه‌سازی فرایندهای پالایشگاهی، تبدیلات ترکیب سنگین هیدورکربنی، ارزیابی ریسک، گوگرد زدایی، تولید کاتالیست‌ها به روش‌های مختلف، روش‌های کاهش رسوب، تولید برق به روش متفاوت و تصفیه پسماندهای پالایشگاهی و… اشاره کرد.

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تبریز  یادآور شد: در حوزه کیفیت هوا، تدوین سیاهه انتشار آلاینده‌ها، ضرایب انتشار بومی آلاینده‌ها، تدوین و پیشنهاد حدود مجاز آلاینده‌ها، سامانه‌های یکپارچه پایش، کنترل کیفیت هوای محیط داخلی و بررسی اثرات تجمیعی آلودگی هوا در مناطق مختلف و… از دیگر فعالیت‌های دانشگاه تبریز در حوزه نفت و گاز است.

وی ادامه داد: دانشگاه تبریز پروژه‌های متعددی را با شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نفت انجام داده است و در حوزه جی آی اس هم به جرأت می‌توان گفت دانشگاه تبریز در رتبه نخست قرار دارد و در حال حاضر با کشورهای مختلفی در ارتباط هستیم و آمادگی کامل داریم که بازوی ارتباطی وزارت نفت با حوزه قفقاز باشیم.

وی همچنین گفت: حدود ۵۰ درصد از فارغ‌التحصیلان تحصیلات تکمیلی و ۳۰ درصد از فارغ التحصیلان دوره کارشناسی جذب صنایع پتروشیمی و پالایشگاه می‌شوند.

براساس این گزارش، برگزاری نشست مشترک با اعضای هیأت رئیسه دانشگاه تبریز، برگزاری نشست تخصصی با حضور رئیس و اعضای هیأت علمی دانشکده مهندسی شیمی و نفت و بازدید از آخرین دستاوردهای شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تبریز از دیگر برنامه‌های مسئولان ارشد وزارت نفت در دانشگاه تبریز بود.